نکات کلیدی:

·  در یک مطالعه آزمایشی بر روی یک پروتکل جراحی، ۱۶ درصد از بیماران دیابتی پس از جراحی آب ‌مروارید دچار ادم ماکولا کیستوئید شدند و ۸ درصد نیز دچار ادم ماکولا دیابتی (DME) شدند.

·  یک پروتکل ارزیابی دقیق باعث تضمین پایداری در تصاویر OCT و گذشت ۳ ماه بدون نیاز به تزریق‌های ضد  VEGFشد.

۶ نوامبر ۲۰۲۶ – طبق مطالعه‌ای که در مجله  Clinical Ophthalmologyمنتشر شده است، داشتن یک سیستم «قابل اعتماد و تکرارپذیر» برای ارزیابی بیماران مبتلا به دیابت پیش از جراحی آب‌مروارید و مراقبت از آن‌ها پس از جراحی، می‌تواند احتمال بروز عوارض را کاهش دهد.

دکتر کریستولین راج و همکارانش از دانشگاه ملبورن در استرالیا نوشتند: «بیماران مبتلا به دیابت که تحت جراحی آب‌مروارید قرار می‌گیرند، ممکن است به دلیل عوارض پس از عمل، نتایج متغیری داشته باشند. در میان این عوارض، شایع‌ترین موارد گزارش شده در مقالات علمی، ادم ماکولا پس از کاشت لنز (pseudophakic macula edema) و ادم ماکولای دیابتی (DME) است. ارائه دستورالعمل‌های دقیق می‌تواند به تصمیم‌گیری برای انجام جراحی کمک کند.»

برای کمک به این تصمیم‌گیری، دکتر راج و همکارانش پروتکلی را برای ارزیابی بیماران دیابتی طراحی کرده و یک مطالعه آزمایشی چندمرکزی بر روی ۲۵ چشم از ۲۵ بیمار انجام دادند.

این پروتکل شامل موارد زیر بود:

·  درجه‌بندی با استفاده از مقیاس شدت رتینوپاتی دیابتی (DRSS)؛

·  انجام OCT[1] برای اطمینان از عدم تغییر در ساختار شبکیه؛ و

·  درمان هرگونه ادم ماکولا که ناحیه مرکز (center-involving) را درگیر کرده باشد، با تزریق‌های ضد VEGF، و متعاقب آن حداقل ۳ ماه بدون نیاز به درمان.

پس از جراحی، بیماران قطره‌های چشمی شامل داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی (NSAIDs)، آنتی‌بیوتیک و کورتیکواستروئید دریافت کردند. آن‌ها مجدداً پس از ۳ ماه مورد ارزیابی قرار گرفتند.

در مرحله ارزیابی، چهار چشم (۱۶٪) دچار ادم ماکولا کیستوئید پس از جراحی بودند. به گفته محققان، نرخ بروز این عارضه در مقالات منتشر شده بین ۱.۷٪ تا ۴۱.۷٪ متغیر است. همچنین، ادم ماکولا دیابتی (DME) اعم از جدید یا عودکننده، در دو چشم (۸٪) تشخیص داده شد. محققان دریافتند که این خطر در بیمارانی که سابقه درمان قبلی داشتند و همچنین در افرادی که در مقیاس شدت رتینوپاتی دیابتی نمرات متوسط تا شدید داشتند، بیشتر است.

محققان همچنین یک «شاخص کارایی» را با تقسیم میانگین بینایی دور بدون اصلاح (UDVA) پس از عمل بر میانگین بینایی دور اصلاح‌شده (CDVA) قبل از عمل، محاسبه کردند. در ماه سوم، شاخص کارایی بینایی ۱.۳۲ بود که نشان می‌دهد بینایی بدون اصلاح پس از جراحی، بهتر از بینایی اصلاح‌شده پیش از جراحی بوده است. همچنین، ۹۲درصد از بیماران از نظر میزان اصلاح بینایی، بسیار به هدف مورد نظر نزدیک بودند (اختلاف آن‌ها با هدف نهایی، کمتر از نیم دیوپتر بود).

دکتر راج و همکاران نوشتند: «مطالعه آزمایشی ما نشان می‌دهد که اگر از یک پروتکل استاندارد پیروی شود، می‌توان به نتایج بینایی موثری دست یافت، صرف‌نظر از شدت رتینوپاتی غیرپرولیفرایو، وجود ادم ماکولا دیابتی قبلی یا درمان‌های قبلی با داروی ضد VEGF.»

دکتر اریک ویلوریا، دکتر اپتومتریست، عضو فدراسیون بین‌المللی اپتومتری، که اکنون در شرکت بزرگ تجهیزات چشم‌پزشکی(Alcon)، مسئول انتقال دانش علمی و نتایج تحقیقات جدید به جامعه پزشکی است، گفت: این مطالعه آزمایشی، اصول مدیریت مشترک تثبیت‌شده را تقویت می‌کند که شامل تعیین مرحله رتینوپاتی، تهیه  OCTاز ماکولا و هماهنگی زمان جراحی با چشم‌پزشک معالج است. با این حال، این مطالعه ثابت نمی‌کند که پروتکل مذکور، سطح مراقبت‌های استاندارد فعلی را بهبود می‌بخشد.

او افزود: از آنجایی که این مطالعه تنها شامل ۲۵ چشم بوده و گروه کنترل نداشت، نمی‌توان نتایج رفراکتیو مطلوب را مستقیماً به پروتکل نسبت داد. شاخص کارایی ۱.۳۲ احتمالاً بازتاب‌دهنده خودِ فرآیند حذف آب‌مروارید است. همچنین، به دلیل کوچک بودن نمونه، ارتباط بین عود  DMEبا شدت رتینوپاتی صرفاً در حد ایجاد فرضیه است و قطعی نیست.

او در نهایت توصیه کرد: اپتومتریست‌ها و پزشکان باید به مستندسازی شدت رتینوپاتی، بررسی OCTها و سابقه درمان ادامه دهند و عوامل خطر را به تیم جراح گزارش کنند. این یافته‌ها از مدیریت دقیق مشترک حمایت می‌کنند، اما در حال حاضر هنوز نمی‌توان این پروتکل را به عنوان یک استاندارد تأییدشده جایگزین روش‌های فعلی دانست.

منبع:

https://www.healio.com/news/optometry/20261106/reliable-repeatable-cataract-surgery-protocol-could-help-patients-with-diabetes